مقدمه به نام خدا روضة العقول روايتى ديگر از مرزبان‌نامه است كه به آغاز محرّم سال 598 ه ق ، يكى از دبيران و وزيران ابو الفتح سليمان شاه بن قلج ارسلان . . . از شهرياران سلجوقى روم كه از 588 تا 600 ه ق پادشاهى داشت « 1 » ، به نام محمّد غازى ملطيوى آن را به رشتهء تحرير و تهذيب كشيد ؛ و اين روايت كمى پيش از 20 سال از تحرير مرزبان‌نامه نگاشتهء سعد الدّين وراوينى نوشته شده است . از زندگى محمّد غازى ملطيوى جز آنچه خود در سرآغاز كتاب گفته است ، آگاهى ديگرى نداريم ، وى مىنويسد : . . . پدرم غازى ، انار اللّه برهانه ، از وجوه وجوب در تربيت من استقلال نمود و بر قدر امكان احسان مبذول داشت . . . چون آن پير مبارك در ناصيهء من آثار نجابت مشاهده كرد . . . مرا به معلّم سپرد و در تحصيل . . . من جدّ نمود . چون از تحصيل قرآن . . . فارغ شدم ، خاطرم به نور هدايت متجلّى شد . . تا آنگه كه . . . در سوداى اشتغال يد بيضا نمودم . . . امّا چون هنوز ريعان عمر بود و عنفوان شباب . . . اساطين شياطين آز بر من غالب شدند . . . قصد خدمت سلاطين [ كردم ] . . . و به حضرت پادشاه پيوستم . ( ص 13 ) چون پادشاه قوّت براعت و كمال وراعت من بديد ، مرا جاه خطير . . . ارزانى داشت و . . . منصب انشا كرامت كرد . . . چون اجانب . . . را وفور دراست . . . من معلوم شد ، رغبت سلاطين در استعباد من بغايت رسيد . . . چون . . . اهليّت من در كفايت

--> ( 1 ) - ا . ك . باسورث در سلسله‌هاى اسلامى جديد به ترجمهء دكتر فريدون بدره‌اى ، سال پادشاهى سليمان دوم ابن قلج ارسلان دوم ، ركن الدّين را سال 593 / 1197 مىنويسد . ( ص 409 )